Trong bài học này, chúng ta sẽ bước vào thế giới sâu thẳm của chương thứ ba mươi chín trong Kinh Đạo Đức. Lão Tử đã đưa ra một quan niệm vũ trụ gây chấn động:‘Nhất’. Trong thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc hỗn loạn, tư tưởng phân liệt, chính cục sụp đổ, 'Nhất' không chỉ là khởi điểm về số lượng mà còn là danh xưng cụ thể cho 'Đạo' trong thế giới hiện tượng, tượng trưng chotính toàn vẹn (Wholeness)và mối liên hệ nội tại không thể tách rời.

Sáu nốt nhạc của 'Đắc Nhất'

Lão Tử chỉ ra rằng sự ổn định của vũ trụ không phải ngẫu nhiên, mà xuất phát từ một lực tích hợp nội tại:

‘Ngày xưa những ai đắc Nhất, trời đắc Nhất để trong sạch, đất đắc Nhất để bình an, thần đắc Nhất để linh thiêng, cốc đắc Nhất để đầy tràn, vạn vật đắc Nhất để sinh sôi, hầu vương đắc Nhất để làm chuẩn mực cho thiên hạ.’

Sáu chiều này tạo thành mộttrật tự duy trì. Đặc biệt đáng chú ý là‘Chính’chữ. Trong triết học chính trị, nếu hầu vương giữ được 'Nhất' (tính thuần nhất của Đạo), không thay đổi mệnh lệnh mỗi ngày, không vi phạm quy luật cơ bản của tự nhiên, thì họ có thể trở thành chuẩn mực ổn định cho vận hành xã hội (Chính nghĩa là đúng đắn và chuẩn mực).

Bài học hiện đại: Điểm cân bằng của hệ thống

Hãy tưởng tượng mộthệ sinh thái rừng nhiệt đới lành mạnh. Hàng vạn loài sinh vật (vạn vật) có thể sinh sôi nhờ vào một cơ chế cân bằng nội tại (điểm 'Nhất' của hệ thống). Khi mưa (Thiên), chất dinh dưỡng trong đất (Địa) hay dòng sông (Cốc) mất đi cơ chế ổn định cốt lõi này, cả hệ thống thịnh vượng sẽ nhanh chóng sụp đổ. Đó là lý do vì sao Lão Tử nhấn mạnh tầm quan trọng của 'Đắc Nhất' – mọi chức năng của vạn vật đều phụ thuộc vào việc bảo vệ 'tính toàn vẹn'.